|
|
 Tadeusz
Kościuszko urodził się 4 lutego 1746 roku w Mereczowszczyźnie na Polesiu
(pod Kossowem). Był czwartym i najmłodszym dzieckiem Ludwika Tadeusza
Kościuszki Siechnowickiego i Tekli Ratomskiej. Miał troje rodzeństwa:
Annę, Józefa i Katarzynę. Mając dziewięć lat wraz z bratem Józefem został
zapisany do kolegium pijarskiego w Lubieszowie koło Płońska, gdzie
poszerzał swoją wiedzę z dziedziny historii ojczystej i dziejów innych
narodów. Głównym celem tejże szkoły było wychowanie chłopców na dobrych i
mądrych obywateli, którzy w przyszłości będą dobrze kierowali państwem. W
wieku dwunastu lat, Tadeusz zostaje osierocony przez ojca. Sytuacja
materialna rodziny stała się bardzo trudna, czego skutkiem było to, iż
matka w 1760 roku musiała zabrać swoich synów ze szkoły pijarskiej. Przez
następne pięć lat Kościuszko starał się pomagać swej mamie w gospodarstwie
i przywrócić nadzieję na lepsze jutro. Tadeusz przez cały ten czas marzył
o przyszłości żołnierskiej. W 1765 roku Stanisław August Poniatowski
założył Szkołę Rycerską. Tadeuszowi, będącemu wówczas kadetem, szczególnie
spodobała się nauka o budowie fortyfikacji. Chciał być bowiem inżynierem
wojskowym. Po rocznym kursie w Szkole Rycerskiej, został tam zatrzymany
jako instruktor wychowujący kadetów. W 1770 roku otrzymał stopień
kapitana. Kościuszko miał ogromny talent plastyczny, co zachwyciło króla
Stanisława Augusta, który wysłał go na studia do Francji, aby wykształcić
go na malarza. Przebywał tam pięć lat i oczywiście uzupełniał swą wiedzę
wojskową, gdyż sztuka żołnierska była nadal jego największą pasją. W 1774
roku powrócił do kraju, który przeżywał wówczas trudne chwile (Polska była
osłabiona po pierwszym rozbiorze). Nie zrealizował jednak swego marzenia o
przystąpieniu do służby wojskowej, gdyż armia nie miała wolnych miejsc dla
oficerów. Przez następne osiem lat służył w armii amerykańskiej, której
hasło brzmiało: „Wszyscy ludzie są równi i wszyscy mają prawo do życia, do
wolności i szczęścia”. Kościuszko poświęcał cały swój czas i serce na
realizację obranych przez siebie celów, dlatego też w tym okresie był
pochłonięty walką o niepodległość ludzi Ameryki. W 1784 roku powrócił do
Polski, ale i wtedy nie znalazło się dla niego miejsce w armii. Osiadł
więc w Siechnowiczach – majątku rodzinnym. Dwunastego października 1789
roku Kościuszko otrzymał nominację na generała (zbierano wówczas
sześćdziesięciotysięczną armię uchwaloną przez Sejm Czteroletni). Dnia
osiemnastego lipca 1792 roku brał udział w wojnie z wojskami carycy
Katarzyny II i był dowódcą w zakończonej sukcesem bitwie pod Dubienką.
Król nie wierzył jednak w pomyślność dalszych bitew i oddał kraj w ręce
Katarzyny i króla pruskiego – Fryderyka. Polscy patrioci (w tym Tadeusz
Kościuszko) udali się na emigrację do Drezna i Lipska, gdzie myśleli o
zorganizowaniu powstania. W nocy z 23 na 24 marca 1794 roku Kościuszko
przybył do Krakowa. O godzinie 10 rano Tadeusz złożył na krakowskim rynku
przysięgę: „Ja Tadeusz Kościuszko, przysięgam w obliczu Boga całemu
Narodowi Polskiemu, iż powierzonej mi władzy na niczyj prywatny ucisk nie
użyję, lecz jedynie jej dla obrony całości granic, odzyskania
samowładności Narodu i ugruntowania powszechnej wolności używać będę. Tak
mi Panie Boże dopomóż i niewinna Męka Syna Jego”. Ostatecznie powstanie
zakończyło się 10 października. Polska poniosła w nim klęskę. Korpus
powstańców został rozbity, zaś Kościuszko (ciężko ranny) został wzięty do
niewoli na okres dwóch lat. Pod koniec 1796 roku wyjeżdża z Rosji,
uwolniony po śmierci Katarzyny II przez jej syna – Pawła I. Następnie udał
się do Ameryki, by po kilku miesiącach znów wyruszyć do Europy, do
Francji. Po kongresie wiedeńskim, osiadł w Solurze w Szwajcarii, gdzie
umarł dnia 15 października 1817 roku. Dwudziestego trzeciego czerwca jego
zwłoki sprowadzono do Krakowa i złożono w grobach królewskich na Wawelu, a
na wzgórzu podkrakowskim rodacy usypali dla niego mogiłę – Kopiec
Kościuszki. |
|