|
Skazani na sieć
Wstęp Internet jest ogólnoświatową siecią łączącą miliony komputerów i pozwalającą za pomocą łączy telefonicznych i specjalnych, np. światłowodowych, satelitarnych i innych na komunikowanie się komputerów i wymianę informacji między nimi. Firma Optimus Pascal szacuje, że liczba Polaków korzystających z Internetu w roku 1999 osiągnęła 4 mln [News. „WWW” nr 5/1999], zaś wg firmy Datamonitor liczba użytkowników Internetu na świecie do roku 2005 podwoi się i osiągnie poziom ok. 300 mln [Dwa razy więcej internautów – Internet nr 4/1999]. Z powyższych danych wynika lawinowy wzrost liczby osób korzystających z zasobów sieci Internet. W Polsce wdrażane są programy: Internet dla szkół, Internet w każdej gminie, Pracownia internetowa w każdym gimnazjum. Powoduje to konieczność zapoznania nauczycieli z podstawowymi usługami w sieci i wykorzystaniem Internetu w szkole. Historia Internetu Historia Internetu, podobnie jak wiele innych wynalazków jest nierozerwalnie związana z rozwojem technik militarnych. W roku 1957 ZSRR uzyskał prymat w kosmosie wystrzeliwując pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. USA czując zagrożenie atakiem nuklearnym postanowiły stworzyć system komunikacji, który byłby w stanie odeprzeć ewentualny atak jądrowy, a także sterować systemami dowodzenia, po ewentualnym ataku. W tym celu w 1957 r. powołano Agencję Zaawansowanych Projektów Badawczych (ARPA), przed którą postawiono zadanie opracowania nowych technologii, które miały umożliwić proces porozumiewania się na odległość, wydawanie rozkazów i kontrolę ich realizacji.
W roku 1962 ARPA opublikowała raport „On Distributed Communications Networks”, w którym przedstawiła założenia sieci opartej o pakietową transmisję danych. Dane wychodzące z komputera miały być dzielone na mniejsze części i wysyłane partiami. Każdy pakiet zawierał w sobie informację o adresie odbiorcy i mógł wędrować poprzez rozległą sieć z wieloma węzłami, stąd z jednego komputera można było wysłać dane do wielu terminali. Sieć nie miała centralnego komputera, gdyż obawiano się, że w przypadku ataku nuklearnego mógłby zostać zniszczony, co sparaliżowałoby cały system obrony. Projekt ten był pierwowzorem dzisiejszego Internetu.
W roku 1965 ARPA rozpoczęła badania nad opracowaniem technologii umożliwiającej komunikację między komputerami. Cztery lata później powstaje pierwsza sieć złożona z czterech komputerów, które znajdowały się w dużych ośrodkach akademickich (Uniwersytet Kalifornijski w Los Angeles, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, Uniwersytet Stanowy Utah i Uniwersytet Stanforda). Sieć ta wykorzystywała pomysł Paula Barona. Żaden z komputerów nie był wyróżniony, wszystkie były równoprawne. Nie było bezpośrednich połączeń między komputerami, informacja była dzielona na pakiety, które zawierały adres odbiorcy i mogły wędrować różnymi drogami. Pierwsze połączenie nawiązano w październiku 1969 r. pomiędzy komputerami Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles i Instytutu Stanforda.
Sieć szybko rozwijała się. W roku 1970 powstaje protokół przesyłania plików FTP, zaś rok później poczta elektroniczna, która zyskała ogromną popularność. Już w roku 1973 powstają pierwsze połączenia międzynarodowe. Ze względu na różne typy komputerów konieczne staje się opracowanie nowych standardów i reguł komunikacji, które nazywamy protokołami. W roku 1974 Vinton Cerf i Bob Chan opracowują protokół o nazwie TCP/IP, który jak się później okazało stał się podstawowym standardem Internetu. W roku 1975 sieć ARPANET staje się siecią operacyjną. W roku 1979 powstają grupy dyskusyjne Usenet. Następne lata przynoszą powstanie wielu nowych sieci (CSNET (1981) – skupiająca naukowców nie mających dostępu do sieci ARPANET, BITNET (1981) – znana z list dyskusyjnych o dużych możliwościach, EUNET (1982) – europejska sieć oferująca pocztę elektroniczną i grupy dyskusyjne Usenet, EARN (1983) – europejska sieć będąca odpowiednikiem BITNETU).
Ważną datą w rozwoju Internetu jest 1 stycznia 1983 r. Wówczas protokół TCP/IP zostaje oficjalnie uznany za standard sieci ARPANET, która wkrótce zostaje podzielona na część wojskową MILNET i część cywilną ARPANET. Połączenie tych sieci gatewayem, czyli bramą oraz powstanie połączenia między siecią ARPANET a CSNET staje się formalnie początkiem Internetu. Pojawia się po raz pierwszy nazwa Internet.
Dalszy szybki rozwój Internetu zawdzięczamy powołaniu w USA ogólnokrajowej sieci NSFNET, która przejęła zadania ARPANET. Kolejne ważne wydarzenie to powstanie nowej usługi o nazwie IRC (Internet Relay Chat), polegającej na dyskusji użytkowników sieci na żywo.
W roku 1991 do sieci zostaje podłączona Polska. Wtedy powstają też nowe usługi WAIS i GOPHER, które są prekursorami usługi WWW. Są to systemy informacyjne udostępniające wiele różnych zasobów sieci.
Rok później następuje wynalezienie nowej usługi WWW, która zrewolucjonizowała Internet i stała się najpopularniejszą usługą w sieci. Powstają coraz to nowe przeglądarki internetowe, zwiększa się przepustowość sieci, następuje szybki rozwój Internetu. Aż trudno uwierzyć, że Polska została włączona do sieci dopiero w roku 1991. Od tego czasu wiele się wydarzyło. Dostęp do sieci deklaruje wielu Polaków, zaś komputery na dobre zagościły w naszych domach i zakładach pracy. Jeszcze niedawno sieć była dostępna dla nielicznych, dzisiaj dziwimy się jeżeli ktoś mówi, że nie zna i nie korzysta z usług Internetu. Nic dziwnego, gdyż w najbliższym czasie umiejętność korzystania z sieci będzie koniecznością. Podstawowe usługi w sieci Word Wide Web (WWW) – hipertekstowy zbiór informacji zawierający w sobie tekst, grafikę, animację, filmy oraz dźwięk. Informacje zamieszczane są na stronach WWW, które nazywamy witrynami. Ze względu na olbrzymią ilość informacji w Polsce WWW nazywa się często Wszechnicą Wiedzy Wszelakiej. Poprzez strony WWW można przekazać informacje o swojej placówce, zareklamować ją, ale także pozyskać praktycznie każdą informację, dokonać zakupów, zarezerwować miejsca w teatrze lub hotelu, przeglądać zasoby internetowych bibliotek, szukać pracy, czy uczyć się w wirtualnych uniwersytetach.
Do przeglądania stron WWW służą programy zwane przeglądarkami internetowymi. Jest ich wiele, a obecnie najpopularniejsze to Internet Explorer firmy Microsoft i Netscape Communicator. Ze względu na olbrzymią ilość informacji i ich wielką różnorodność w poszukiwaniu pomocne stają się programy zwane wyszukiwarkami internetowymi, przy pomocy których możemy dotrzeć do konkretnej informacji. Przykładami wyszukiwarek są: Google, AltaVista, Yahoo, czy polskie Witualna Polska, Onet i wiele innych. Obecnie WWW jest chyba najpopularniejszą usługą w sieci.
Poczta elektroniczna to niewątpliwie druga co do popularności usługa w internecie.
File Transfer Protocol (FTP) – umożliwia transfer plików ze specjalnych serwerów FTP. Zwykle przy pomocy FTP ściąga się programy (shareware, freeware, public domain), lecz można także ściągać inne pliki, np., graficzne, tekstowe, czy muzyczne. Aby dokonać transferu plików trzeba zaopatrzyć się w specjalny program zwany klientem FTP. Przykładami takich programów są: LeechFTP, CutelFTP, NetFinder. Ze względu na dużą liczbę plików udostępnia się użytkownikom Internetu specjalne serwery FTP służące do przeszukiwania zasobów. Do najpopularniejszych zaliczamy Archie i Plikoskop.
Grupy dyskusyjne Usenetu – to miejsce wirtualnych spotkań użytkowników Internetu, którego zadaniem jest wymiana poglądów, doświadczeń, uwag i spostrzeżeń. Internauci mogą zadawać pytania i publikować swoje opinie na różne tematy. Wysyłane informacje gromadzone są na specjalnych serwerach, z których następnie są pobierane przez poszczególnych użytkowników. Istnieje już ponad 25 000 różnych grup dyskusyjnych (A. J. Kennedy – Internet), tak więc praktycznie każdy internauta znajdzie odpowiednią grupę.
Internet Relay Chat (IRC) – zapewnia bezpośrednią wymianę poglądów „na żywo”. Rozmowy te są prowadzone za pośrednictwem serwerów IRC. Aby „poircować” w sieci trzeba połączyć się z odpowiednim serwerem IRC, podać swój identyfikator (pseudonim) i wysłać wiadomość, która za pośrednictwem serwera dociera do innych osób biorących udział w dyskusji. Z serwerem IRC łączymy się za pośrednictwem programu, którym może być np. Microsoft Chat, mIRC, ShadowIRC. Oprócz prowadzenia publicznych rozmów „na żywo” IRC umożliwia prywatne rozmowy oraz pozwala sprawdzić kim są nasi rozmówcy.
Chat – rozmowy prowadzone na stronach WWW. W odróżnieniu od usługi IRC tutaj nie trzeba mieć żadnego oprogramowania, aby podyskutować za pośrednictwem sieci. Chaty udostępniane są przez dużą liczbę portali internetowych. Obecnie bardzo popularne są chaty prowadzone za pośrednictwem znanych portali z wybitnymi ludźmi polityki, sportu, kultury. Rozmowy te pozwalają na uzyskanie ciekawych informacji o różnych osobistościach. Wykorzystanie Internetu w szkole Internet, jako niewyczerpalne źródło wiedzy może być doskonałym narzędziem w rękach nauczyciela. Badania naukowe wskazują na szereg korzyści z zastosowania technologii komputerowej i informacyjnej: O wzrost ilości przyswajanej wiedzy – 20 -30%, O wzrost tempa uczenia się – 20 – 80%, O wzrost aktywności – 80 – 90%, O wzrost skuteczności nauczania – 50 – 60%, O wzrost zrozumienia tematu – 60 – 70%, O oszczędność czasu – 20 – 70%. Badania powyższe przeprowadzono w Zakładzie Dydaktyki Uniwersytetu A. Mickiewicza w Poznaniu.
Z zalet stosowania komputerów i multimediów w nauczaniu zdawali sobie sprawę twórcy wprowadzonej w 1999 r. reformy edukacji, gdyż jednym z jej głównych obszarów jest edukacja informatyczna. Jej stosowanie może pomóc w wyrównaniu szans edukacyjnych wszystkich uczniów. Internet jest narzędziem doskonale wyrównującym różnice między dziećmi z małych miast i środowisk, a dziećmi zamieszkującymi w dużych aglomeracjach miejskich. Pozwala również uczniom niepełnosprawnym pokonać bariery architektoniczne i inne przeszkody w dostępie do nowoczesnej wiedzy. Systemy komputerowe wzbogacają tradycyjne metody i formy kształcenia Systemy komputerowe wzbogacają tradycyjne metody i formy kształcenia o nowe technologie informacyjne, które ze względu na swoją atrakcyjność sprzyjają aktywnemu nauczaniu. Komputery pozwalają na: O gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie informacji, O symulację zjawisk fizycznych, O integrację środowisk szkolnych, O prowadzenie nauczania na odległość (dzięki poczcie elektronicznej, wideokonferencjom, grupom dyskusyjnym, chatom), O rozwój zainteresowań, O łatwe nawiązywanie kontaktów, O samokształcenie. Ważne jest, aby nauczyciele dostrzegali zalety płynące z tego atrakcyjnego sposobu zdobywania wiedzy. Gąszcz portali internetowych, stron WWW i informacji w nich zawartych jest wielki i odstrasza mniej doświadczonych pedagogów. Poniżej przedstawiam adresy internetowych portali edukacyjnych, które warto odwiedzić.
Zakończenie
Szkoła w XXI wieku musi sprostać nowym wyzwaniom. Jednym z nich jest budowanie społeczeństwa informacyjnego. Rozwój Internetu i efektywne jego wykorzystanie w szkole powinny stać się podwalinami pod budowę nowej informatycznej cywilizacji. Konieczne jest zainwestowanie dużych środków finansowych w sprzęt informatyczny dla szkół, gdyż bez rozwiniętej i nowoczesnej oświaty zapewniającej powszechną edukację informacyjną nie staniemy się szybko społeczeństwem informacyjnym, a to obecnie jest wykładnikiem nowoczesności. Tak więc jesteśmy skazani na sieć. W przeciwnym razie staniemy w obliczu wielkiego kryzysu na rynku pracy. Jan Ungeheuer
Bibliografia:
1. News WWW nr 5/1999 2. Dwa razy więcej internatów - Internet nr 4/1999 3. Internet praktyczny przewodnik Pascal 1999 4. Ministerstwo Edukacji Narodowej o edukacji informatycznej Warszawa 2001 5. T. LaQuey, J. C. Ryer Internet i okolice przewodnik po światowych sieciach komputerowych Biznet Poland Warszawa 1994 6. J. Piotrkowski Przewodnik po sieciach rozległych Helion Gliwice 1993 7. W. Buchanan Internet Wydawnictwa Komunikacji i Łączności Warszawa 1999 8. Internet fenomen społeczeństwa informacyjnego praca zbiorowa pod redakcją ks. prof. T. Zasępy Wydawnictwo Świętego Pawła Częstochowa 2001
|